Jestem pracownikiem niewielkiego biura. Na co dzień korzystam z systemu Windows XP i nie chcę na razie przesiadać się na Vistę - mój komputer nie jest wystarczająco szybki. Niestety wydaje mi się, że Windows od pewnego czasu pracuje coraz wolniej. Kolega powiedział, że muszę go przeinstalować. A czy istnieje jeszcze jakaś możliwość poprawienia jego osiągów bez instalacji od zera?

Windows XP jak widać, pomimo swojego "starczego" wieku w dalszym ciągu stanowi zdecydowaną większość eksploatowanych systemów okienkowych. Dzięki tej popularności jest już tak dobrze znanym systemem, że istnieje wiele różnych sprawdzonych trików, które pozwalają na przyśpieszenie jego pracy i ogólną optymalizację pod kątem wydajności. Jak widać też Windows XP wcale nie jest na wymarciu i gros osób stale z niego korzysta.

Poprawa wydajności możliwa jest albo poprzez zastosowanie wszelakiej maści oprogramowania optymalizującego albo poprzez ręczne wprowadzanie poprawek. Zacznijmy od tej pierwszej grupy. Programy takie to zarówno komercyjne kombajny jak np. System Mechanic czy Symantec System Works, ale też i darmowe, bardziej specjalizowane narzędzia. Oprogramowanie poprawiające osiągi ma tą zaletę, że nie wymaga od użytkownika większego obeznania z zasadami funkcjonowania Windowsa. Wystarczy "odpalenie" kreatora i automat wprowadzi odpowiednie zmiany. Niestety, oprócz niewątpliwych zalet programy takie mają również wady. Nigdy nie wiadomo co takiego dokładnie jest zmieniane. W razie zbyt radykalnych porządków może okazać się, że nie tylko system nie przyśpieszył, ale po prostu przestał działać. Na szczęście większość narzędzi posiada możliwość wykonywania kopii bezpieczeństwa ustawień, które będą modyfikowane, a to pozwala przywrócić funkcjonalność systemu w razie "katastrofy". Dobrym przykładem darmowych alternatyw są takie narzędzia jak np. CCleaner, który potrafi naprawić problemy wynikające z błędów w rejestrze systemowym, przy okazji wyczyścić wszelkie śmieci na dysku (np. pliki tymczasowe, stare kopie dokumentów, zrzuty pamięci, cache przeglądarek internetowych) czy sprawdzić jakie aplikacje uruchamiane są podczas startu systemu.



Nie wszystko jednak opiera się na narzędziach. Jest wiele trików, które można zastosować samemu - od najprostszych do tych bardziej skomplikowanych. Ponieważ są ich setki przytoczymy tylko kilka - dla przykładu. Zacznijmy od tych zupełnie prostych.

1. Defragmentacja dysków - czyli porządkowanie danych na dysku. Banalne, ale znakomicie przyśpiesza pracę systemu - zwłaszcza po długim czasie użytkowania (Start -> Akcesoria -> Narzędzia systemowe -> Defragmentator dysków).

2. Przejrzenie listy programów uruchamianych podczas startu systemu - wiele programów ma tą właściwość, że uruchamiają podczas startu systemu. Bardzo często nie ma takiej konieczności. Korzystając z narzędzia MSConfig można przejrzeć listę uruchamianych programów i pozbyć się aplikacji, z których nie korzystamy zbyt często - lub w ogóle.

3. Wyłączenie poszukiwania folderów sieciowych - Za każdym razem kiedy otwierany jest Eksplorator system próbuje odnaleźć pliki oraz drukarki sieciowe. To z kolei znacznie spowalnia prędkość poruszania się w systemie plików. Aby pozbyć się tej przypadłości wystarczy odznaczyć następujące okienko: Mój Komputer -> Menu Narzędzia -> Opcje Folderów... -> zakładka Widok -> sekcja Pliki i foldery -> Automatycznie wyszukuj foldery sieciowe i drukarki.

4. Oczyszczenie folderu Prefetch - podczas długotrwałego użytkowania Windowsa system zapisuje w tym folderze dane wykorzystywane przez różnego rodzaju oprogramowanie. Można więc śmiało raz na jakiś czas usunąć te pliki z rozszerzeniem *.PF, które są starsze niż np. dwa tygodnie (C:\Windows\Prefetch).



5. Indeksowanie plików - jeżeli jest uruchomione, a tak jest domyślnie, pozwala na przyśpieszenie procesu wyszukiwania plików na komputerze. Jeżeli jednak codziennie nie przeszukujemy komputera wzdłuż i wszerz to usługę tą można spokojnie wyłączyć (Start -> Uruchom -> services.msc). Należy odnaleźć "Usługę indeksowania" i przestawić ją w tryb "Wyłączona".

Niezły rezultat mogą przynieść także trochę bardziej skomplikowane modyfikacje jak np. zmiana rozmiaru pliku wymiany czy zmiana sposobu zarządzania pamięcią:

1. Optymalizacja rozmiaru pliku wymiany - Windows bardzo często korzysta z twardego dysku jako tymczasowej pamięci wirtualnej (plik wymiany). Ważne jest przypisanie odpowiedniej ilości przestrzeni dyskowej, która będzie do tego służyła. Zaleca się żeby wielkość pliku wymiany dla systemów poniżej 512 MB pamięci RAM była 1.5 raza większa niż ilość pamięci RAM. Powyżej tej wartości można bezpiecznie przyjąć, że wartość ta powinna być równa wielkości pamięci RAM. W przypadku 2GB RAM lub więcej ten stosunek może spaść nawet do 75% wielkości pliku w stosunku do ilości pamięci. (Start -> Panel Sterowania -> System -> Zaawansowane -> sekcja Wydajność -> Ustawienia -> Zaawansowane -> sekcja Pamięć wirtualna -> Zmień).



2. Skoro jesteśmy przy pliku wymiany. Jeżeli jest od dość duży - jak w naszym przykładzie (ma 3 GB) po pewnym czasie, podobnie jak w przypadku dysku twardego, robi się w nim bałagan. Podobnie też jak twardy dysk można taki plik poddać defragmentacji. W takiej sytuacji jednak trzeba sięgnąć po oprogramowanie zewnętrzne. Bardzo dobrym narzędziem firmowanym przez Sysinternals (obecnie własność Microsoft-u) jest PageDefrag. Warto zaznaczyć, że narzędzie to nie tylko porządkuje plik wymiany, ale także rejestr systemowy.

3. Czyszczenie niepotrzebnych plików podczas zamykania systemu

RD /S /q "C:\Documents and Settings\patryk\Ustawienia lokalne\Historia"

RD /S /q "C:\Documents and Settings\Default User\Ustawienia lokalne\Historia"

RD /S /q "C:\Windows\Temp"



Po jego uruchomieniu w sekcji "Defragmentation Control" można wskazać, czy porządkowanie będzie przeprowadzone tylko raz po restarcie komputera ("Defragment at next boot") czy przy każdym uruchomieniu komputera ("Defragment every boot").

4. Zmiana sposobu przydzielania pamięci - jeżeli w komputerze znajduje się przynajmniej 512 MB pamięci RAM można spróbować zmienić sposób przydzielania pamięci, co spowoduje uruchamianie sterowników i plików jądra systemowego bezpośrednio w pamięci bez wykorzystania "pamięci wirtualnej". Uwaga!!! Przed dokonaniem jakichkolwiek zmian w rejestrze należy bezwzględnie wykonać jego kopię. Należy uruchomić edytor rejestru (Start -> Uruchom -> regedit). Wybrać Plik -> Eksportuj i jako zakres eksportu wybrać "Wszystko". Teraz można przejść do gałęzi HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\ControlSet001\Control\Se ssion Manager\Memory Management i w kluczu DisablePagingExecutive w polu "Dane" wpisać wartość "1".